Chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Thủ đô Manila, Philippines vừa kết thúc tốt đẹp.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Trong 4 ngày làm việc với gần 40 hoạt động gồm đa phương và song phương, chuyến công tác của người đứng đầu Chính phủ Việt Nam không chỉ góp phần quan trọng vào thành công chung của năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines, mà còn cho thấy rõ tâm thế chủ động, tích cực và trách nhiệm của Việt Nam trong tham gia định hình, kiến tạo tương lai chung của khu vực.
Chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" của Hội nghị Cấp cao lần này được thể hiện qua biểu tượng của Năm Chủ tịch ASEAN 2026. Biểu tượng này lấy cảm hứng từ chiếc thuyền buồm gỗ Balangay truyền thống của Philippines, cách điệu gắn với hình ảnh bông lúa 11 hạt phía trên, tượng trưng cho 11 quốc gia thành viên, trong đó có Timor-Leste, thành viên mới nhất của đại gia đình ASEAN.
Theo Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, biểu tượng "con thuyền di sản" của ASEAN năm 2026 thể hiện lựa chọn đồng hành của các nước thành viên để cùng vượt qua những "con sóng lớn", từ căng thẳng địa chính trị, bất ổn kinh tế đến biến đổi khí hậu và các mối đe dọa xuyên quốc gia.
![]()
Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Trưởng đoàn các nước tham dự Lễ khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Với sự tham dự của lãnh đạo tất cả các nước ASEAN và lãnh đạo nhiều nước đối tác quan trọng của ASEAN, các hội nghị đã thông qua và ghi nhận 117 văn kiện, mức cao nhất trong nhiều kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN gần đây.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều định hướng, đề xuất chiến lược quan trọng nhằm củng cố đoàn kết, duy trì đà phát triển và thúc đẩy hợp tác thực chất trong ASEAN cũng như giữa ASEAN với các đối tác.
Các hoạt động, thông điệp của đoàn Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu tư duy hành động thực chất để thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và thực thi; nâng tầm vai trò trung tâm của ASEAN; đưa ra những sáng kiến mang tầm nhìn dài hạn và góp phần khơi thông hợp tác tiểu vùng.
Xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với các đối tác
Dấu ấn của Việt Nam được thể hiện rõ nét ngay từ những giờ phút đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt chân tới Manila. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN 2026, đứng trước bài toán khu vực cần tới 210 tỷ USD đầu tư hạ tầng mỗi năm, Thủ tướng đã đưa ra thông điệp hành động: ASEAN phải chuyển từ tầm nhìn sang các dự án cụ thể, thông qua việc xây dựng danh mục ưu tiên hạ tầng chiến lược đến năm 2040.
![]()
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN 2026 (ABIS 2026) - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Theo Thủ tướng, cần lựa chọn những dự án kết nối mang tính chiến lược đối với khu vực, tập trung vào hành lang giao thông xuyên biên giới, logistics, lưới điện, hạ tầng số và đô thị thông minh bền vững; xác định rõ mục tiêu, vốn, tiến độ và phương án tài chính và phân loại dự án theo mức độ sẵn sàng triển khai.
Nhìn rộng hơn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhận định ASEAN đang đứng trước những cơ hội chiến lược để bứt phá, đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi các nước thành viên nâng cao đoàn kết, bản lĩnh và tầm nhìn chiến lược chung.
Tại các hội nghị, Thủ tướng đã nêu ba định hướng chiến lược nhằm tăng cường hợp tác ASEAN: (1) Kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định; (2) kiến tạo sự phát triển chung năng động, sáng tạo, tự cường; (3) kiến tạo bản sắc để xây dựng Cộng đồng ASEAN gắn kết, bền vững. Theo các chuyên gia, nếu hòa bình, ổn định là điều kiện cho phát triển, thì bản sắc và sự gắn kết là chất keo giữ cộng đồng cùng tiến bước, không để sự đa dạng trở thành phân mảnh.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên họp hẹp Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Tại phiên họp hẹp thảo luận về tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng, trao đổi về tình hình thế giới, các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu ba đề xuất: (1) Củng cố lòng tin và xử lý khác biệt thông qua đối thoại; (2) chủ động phòng ngừa và quản lý khủng hoảng, ứng phó với các thách thức chung, củng cố các cơ chế hiện có để nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh của khu vực; (3) chủ động dẫn dắt hợp tác với các đối tác, chuyển từ tư duy giữ vai trò trung tâm sang kiến tạo vai trò trung tâm.
Về Biển Đông, Thủ tướng đề nghị các nước ASEAN phối hợp chặt chẽ, cùng Trung Quốc nỗ lực đàm phán xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982, góp phần xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
![]()
Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Để phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị ASEAN xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với các đối tác. Đây sẽ là cơ sở để ASEAN chủ động xác định các ưu tiên và huy động nguồn lực phù hợp với tiềm năng và nhu cầu hợp tác của các bên.
Trên tinh thần đó, Thủ tướng đã đề xuất hai sáng kiến cụ thể. Thứ nhất, thiết lập Đối tác Không gian ASEAN vì phát triển và khả năng chống chịu. Thứ hai, thúc đẩy ASEAN trở thành khu vực tiên phong trong triển khai sáng kiến Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì sự phát triển bền vững. Những sáng kiến này đều được các nước ghi nhận và tích cực ủng hộ.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Đặc biệt, việc nối lại các Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản và Mekong - Hàn Quốc sau sáu năm gián đoạn tạo thêm động lực cho hợp tác tiểu vùng, gắn kết chặt chẽ hơn các chương trình hợp tác Mekong với các ưu tiên của ASEAN, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13, với chủ đề "Cùng nhau đổi mới, vững vàng thích ứng" do Việt Nam đề xuất.
Theo Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, đây là Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ hai Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự, khẳng định ASEAN là một trong những trụ cột ưu tiên quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Đại sứ nhấn mạnh, Năm ASEAN 2026 gắn với năm đầu tiên thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Việt Nam đã cùng các nước ASEAN tạo sự đồng thuận, củng cố đoàn kết, tăng cường tiếng nói chung cũng như khả năng ứng phó chung của ASEAN trước các thách thức nổi lên ở khu vực, trong đó có vấn đề bảo đảm an ninh năng lượng.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cùng Lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng thống Donald Trump tham dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Hoa Kỳ - Ảnh: BNG
Ấn tượng và sức hút của một Việt Nam thay đổi "gần như từng tuần"
Song song với các phiên họp đa phương, chuỗi hoạt động song phương dày đặc của Thủ tướng Lê Minh Hưng đã lan tỏa mạnh mẽ câu chuyện, hình ảnh một Việt Nam năng động, bứt phá, vươn mình mạnh mẽ, phấn đấu tăng trưởng hai con số và sẵn sàng đăng cai Năm APEC 2027 cùng Diễn đàn Tương lai ASEAN vào tháng 3/2027. Sức bật từ công cuộc đổi mới, cải cách mạnh mẽ và điều hành kinh tế vĩ mô quyết liệt ở trong nước đã trở thành điểm tựa vững chắc giúp nâng tầm vị thế, hình ảnh, uy tín của Việt Nam.
![]()
Thủ tướng Lê Minh Hưng trao đổi song phương với Tổng thống Donald Trump - Ảnh: BNG
Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva đặc biệt ấn tượng trước tốc độ tăng trưởng cao của Việt Nam, với nhận xét Việt Nam là một đất nước đổi thay nhanh chóng "không phải từng năm mà gần như từng tuần", với nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và tài chính ngày càng vững chắc.
Bà nhấn mạnh những kết quả này không phải ngẫu nhiên mà là thành quả của quá trình cải cách có hệ thống, bền bỉ và toàn diện, góp phần thu hút mạnh mẽ đầu tư trong nước và nước ngoài, thúc đẩy hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gặp, trao đổi với bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Tổng Giám đốc IMF đặc biệt đánh giá cao tầm nhìn và các ưu tiên điều hành kinh tế của Thủ tướng, nhất là việc đặt ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính ở vị trí hàng đầu trong quá trình thúc đẩy tăng trưởng.
Tổng Thư ký António Guterres cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ trước những thành tựu phát triển của Việt Nam và đánh giá cao tầm nhìn chiến lược của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam.
Tổng Thư ký hoan nghênh vai trò cầu nối của Việt Nam trong việc tăng cường hợp tác giữa Liên hợp quốc và khu vực, cũng như những đóng góp ngày càng chủ động, thực chất của Việt Nam cho hòa bình, ổn định và hợp tác.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trao đổi song phương với Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres - Ảnh: BNG
Mở ra những cơ hội, động lực tăng trưởng mới
Những văn kiện vừa được ký kết và hơn 100 văn kiện hợp tác quan trọng được thông qua tại Hội nghị lần này đang mở ra những cơ hội, động lực tăng trưởng mới cho ASEAN và Việt Nam. Việt Nam đang tự tin cùng các nước thành viên định hình và dẫn dắt các động lực tăng trưởng xanh, tăng trưởng số, vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và lấy người dân làm trung tâm.
Trong đó, việc ký Hiệp định khung ASEAN về kinh tế số (DEFA), mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp và có thể giúp quy mô kinh tế số ASEAN đạt 2.000 tỷ USD vào năm 2030, gấp đôi mức dự báo theo kịch bản cơ sở trước đó. Việc sớm triển khai Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN nâng cấp (ATIGA) sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy thương mại nội khối và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng khu vực.
![]()
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái, có thể nói DEFA là hiệp định đầu tiên trong một khu vực đề cập riêng về kinh tế số, đây là lĩnh vực mà Việt Nam có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong khu vực, với mục tiêu đặt ra đến năm 2030 kinh tế số đóng góp 30% GDP. Các cơ quan chức năng đã có những chuẩn bị để hiệp định có thể sớm được phê chuẩn, phát huy hiệu quả, mang lại những lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân của Việt Nam.
Cùng với động lực từ kinh tế số, kết nối chiến lược về hạ tầng và năng lượng tiếp tục là trụ cột quan trọng tạo đà hội nhập lâu dài cho khu vực. Những đề xuất của Thủ tướng Lê Minh Hưng về đẩy mạnh kết nối hạ tầng năng lượng khu vực, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững mang ý nghĩa then chốt trong việc giải bài toán tăng trưởng nhanh đi đôi với chuyển đổi xanh và đảm bảo an ninh năng lượng của cả khối. Trong đó, Lưới điện ASEAN (APG) sẽ là hạ tầng chiến lược, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định kinh tế và phát triển bền vững của khu vực.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết ASEAN có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh và nhu cầu tiêu thụ điện năng tăng rất cao. Để chuyển đổi sang những nguồn năng lượng xanh, không chỉ riêng một nước nào làm được mà cần có sự hợp tác của cả khu vực. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã kêu gọi thúc đẩy hội nhập về hạ tầng chiến lược này và đặt trọng tâm vào xây dựng lưới điện ASEAN. Lưới điện này khi được hình thành sẽ giúp cho ASEAN giải tỏa áp lực về nhu cầu điện năng, tăng tính an toàn, an ninh chung của hệ thống lưới điện của cả khu vực.
![]()
Thủ tướng Lê Minh Hưng trao đổi song phương với Thủ tướng Australia Anthony Albanese - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, thời gian qua, Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong triển khai các cam kết của ASEAN và được các nước đánh giá cao. Các nước coi trọng vai trò quốc tế của Việt Nam, bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu và triển vọng phát triển của Việt Nam, đồng thời đề xuất nhiều nội dung hợp tác song phương thiết thực.
"Sự tham gia và những đóng góp của Thủ tướng Chính phủ tại các hội nghị lần này tiếp tục khẳng định ASEAN là không gian chiến lược quan trọng đối với an ninh và phát triển của Việt Nam", Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh.
Trong năm 2027, trên cương vị Chủ tịch APEC 2027, Việt Nam sẽ thúc đẩy gắn kết chương trình nghị sự của APEC và ASEAN để huy động thêm nguồn lực cho các ưu tiên chung, nhất là tăng trưởng bền vững, an ninh năng lượng, ứng phó với biến đổi khí hậu…
Chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng đã góp phần quan trọng vào thành công chung của Năm Chủ tịch ASEAN 2026, tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Trên hành trình hiện thực hóa Tầm nhìn này, Việt Nam không chỉ mong muốn là một thành viên tích cực, có trách nhiệm, mà còn hướng tới vai trò kiến tạo, đưa ra sáng kiến, kết nối nguồn lực và thúc đẩy hành động chung.
Với tâm thế tự tin, chủ động và trách nhiệm, Việt Nam đang cùng các nước thành viên định hình một ASEAN đoàn kết, tự cường, năng động và lấy người dân làm trung tâm, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực cũng như thế giới./.
Theo Hà Văn/Báo Điện tử Chính phủ