Tên của 72 học giả xuất chúng được khắc trên chân tháp Eiffel từ hơn 130 năm trước - Ảnh: LA TOUR EIFFEL

Vào năm 1889, Gustave Eiffel - nhà thiết kế của tháp Eiffel - đã khắc tên 72 học giả vĩ đại nhất của nước Pháp dưới chân tháp bằng những chữ cái màu vàng in hoa cao 60cm.

Các nhà khoa học này đều là nam giới, sống và làm việc trong giai đoạn từ năm 1789 - 1889. Trong đó gồm có nghệ sĩ kiêm nhà hóa học Louis Daguerre - người phát minh ra kỹ thuật nhiếp ảnh Daguerreotype, nhà vật lý Andre-Marie Ampere và nhà thiên văn học Francois Arago.

Hơn 130 năm sau, chính quyền thủ đô Paris sẽ bổ sung tên của 72 nữ học giả xuất sắc lên công trình biểu tượng của nước Pháp nhằm đảm bảo cân bằng giới.

"Mục tiêu là nhằm tôn vinh những đóng góp lịch sử của phụ nữ cho khoa học và công nghệ", ủy ban chuyên gia phụ trách dự án cho biết. 

Ủy ban chuyên gia này do nhà vật lý thiên văn Isabelle Vauglin - phó chủ tịch Hiệp hội Phụ nữ và Khoa học, và ông Jean-Francois Martins - giám đốc Công ty vận hành tháp Eiffel làm chủ tịch.

Ủy ban cho biết sự tri ân này sẽ khắc phục "hiệu ứng Matilda" - thuật ngữ do nhà khoa học người Mỹ Margaret Rossiter đặt ra vào năm 1993, chỉ tình trạng phủ nhận có hệ thống đối với những đóng góp của phụ nữ cho tiến bộ khoa học.

Thuật ngữ này được đặt theo tên nhà hoạt động nhân quyền người Mỹ Matilda Joslyn Gage.

Một danh sách tên các nữ học giả sẽ được đề xuất lên Thị trưởng Paris Anne Hidalgo, để bà phê duyệt trước cuối năm 2025.

Ủy ban mong muốn giới hạn lựa chọn trong số những nữ chuyên gia xuất sắc sống từ năm 1789 đến nay, đã qua đời và chủ yếu mang quốc tịch Pháp.

Để bảo đảm cân bằng giới, các thành viên ủy ban đề xuất khắc tên các nữ học giả phía trên dải chữ hiện tại khắc tên các học giả nam.

Tháp Eiffel thuộc sở hữu của thành phố Paris. Đây là một trong những địa điểm được ghé thăm nhiều nhất thế giới với khoảng 7 triệu du khách mỗi năm, trong đó đa phần là khách nước ngoài.

Theo Thanh Hiền/Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/phap-se-khac-ten-72-nu-hoc-gia-xuat-chung-len-thap-eiffel-20250906151353125.htm