Ngày 1-3 (giờ địa phương), truyền thông khu vực Trung Đông chấn động trước thông tin Đại giáo chủ Ali Khamenei qua đời.

Ngay lập tức, chính quyền Iran thiết lập một hội đồng lãnh đạo tạm thời điều hành đất nước trong giai đoạn chuyển giao quyền lực đầy sóng gió này.

Tổng thống Masoud Pezeshkian đang tạm thời đảm nhận cương vị lãnh đạo cao nhất ở Iran. Ảnh: China Daily

Theo hiến pháp Iran, một hội đồng gồm 3 thành viên sẽ tạm thời đảm nhận mọi trọng trách quốc gia sau khi lãnh đạo tối cao từ trần.

Ngoài Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, hai người còn lại là người đứng đầu ngành tư pháp - Chánh án Tòa án Tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei - và một thành viên cấp cao của Hội đồng Giám hộ Iran.

Sáng cùng ngày, một loạt báo cáo chưa xác thực lan truyền rằng Tổng thống Masoud Pezeshkian là mục tiêu các cuộc không kích do Israel cùng Mỹ triển khai nhắm tới.

Tuy nhiên, hãng tin Tasnim dẫn nguồn tin thân cận từ Văn phòng Tổng thống Iran khẳng định sức khỏe ông Pezeshkian hiện hoàn toàn bình thường.

Nguồn tin này nhấn mạnh nhà lãnh đạo Iran vẫn an toàn, ông đang tập trung điều hành nhiều công việc khẩn cấp giữa những đợt tấn công quân sự dồn dập từ bên ngoài.

Sau sự ra đi của Đại giáo chủ Ali Khamenei, thế giới đang đổ dồn sự chú ý vào Hội đồng Chuyên gia - cơ quan quyền lực duy nhất có quyền định đoạt nhân vật sẽ dẫn dắt Iran.

Hiến pháp Iran quy định vị trí Lãnh đạo tối cao (Rahbar) không phải là "cha truyền con nối", cũng không có cơ chế kế vị tự động. 

Điều 107  Hiến pháp Iran nêu rõ việc lựa chọn Lãnh đạo tối cao thuộc về Hội đồng Chuyên gia (Majlis-e Khobregan). Đây là cơ quan gồm 88 giáo sĩ cấp cao được bầu chọn 8 năm một lần.

Ngay khi vị trí lãnh đạo bỏ trống, Hội đồng sẽ triệu tập một phiên họp khẩn cấp bầu người kế nhiệm.

Để trở thành tân Lãnh đạo tối cao Iran, một ứng viên cần có ít nhất 2/3 số phiếu bầu (tương đương ít nhất 59/88 phiếu ở hội đồng hiện tại).

Theo Tâm Nguyễn/NLĐO

https://nld.com.vn/he-lo-nhan-vat-tam-thoi-thay-the-lanh-tu-toi-cao-iran-196260301121856059.htm