24
/
196691
Phát hiện 'nguồn nhiệt ẩn' khiến băng Nam Cực tan từ bên dưới
phat-hien-nguon-nhiet-an-khien-bang-nam-cuc-tan-tu-ben-duoi
news

Phát hiện 'nguồn nhiệt ẩn' khiến băng Nam Cực tan từ bên dưới

Thứ 2, 11/05/2026 | 11:17:52
8,286 lượt xem

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Na Uy cho thấy Nam Cực có thể đang tan chảy nhanh hơn dự đoán do tác động của những dòng nước biển ấm ẩn sâu bên dưới các thềm băng, khiến nước biển tăng nhanh vượt dự đoán.

Các nhà khoa học lo ngại rằng tốc độ mực nước biển toàn cầu dâng trong tương lai có thể cao hơn nhiều so với các mô hình khí hậu hiện nay - Ảnh: AI

Trong nghiên cứu mang tên "Địa hình dạng kênh rạch làm tăng độ nhạy cảm với sự tan chảy của các thềm băng lạnh ở Nam Cực" được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các nhà khoa học cho biết họ phát hiện "nguồn nhiệt ẩn" dưới thềm băng Nam Cực khiến băng tan từ bên dưới.  

Các thềm băng là những khối băng khổng lồ nổi trên mặt biển, đóng vai trò như "tấm chắn" giúp giữ các sông băng trên đất liền không trượt nhanh ra đại dương. Khi các thềm băng suy yếu hoặc tan chảy, lượng băng trên lục địa sẽ dễ dàng đổ xuống biển hơn, từ đó làm mực nước biển tăng nhanh.

Nhóm nghiên cứu phát hiện bên dưới thềm băng Fimbulisen ở Đông Nam Cực tồn tại những kênh dài nằm ở mặt đáy của lớp băng. Các kênh này có khả năng giữ lại nước biển tương đối ấm, khiến nhiệt tích tụ và làm băng tan mạnh hơn ở một số khu vực.

Theo nhà nghiên cứu Tore Hattermann thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa cực iC3 (Na Uy), hình dạng đáy của thềm băng không chỉ là một đặc điểm tự nhiên thụ động mà còn có thể "giữ nhiệt đại dương đúng tại những nơi mà sự tan chảy gây tác động lớn nhất".  

Điều khiến các nhà khoa học lo ngại là nghiên cứu được thực hiện ở Đông Nam Cực, khu vực vốn lâu nay được xem là lạnh và ổn định hơn so với Tây Nam Cực. Nhóm nghiên cứu nhận thấy chỉ một lượng nhỏ nước biển ấm cũng đủ làm gia tăng đáng kể tốc độ tan chảy bên dưới các kênh băng. Khi các kênh này mở rộng theo thời gian, cấu trúc của toàn bộ thềm băng có thể trở nên yếu hơn và mất ổn định.

Nhà nghiên cứu Qin Zhou, đồng tác giả công trình, cho biết ngay cả những dòng nước sâu ấm nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn nếu chúng liên tục bào mòn phần đáy của thềm băng. Điều đó đồng nghĩa nhiều khu vực băng ở Nam Cực từng được cho là "an toàn" thực tế có thể dễ tổn thương hơn dự kiến.

Để đi đến kết luận này, nhóm khoa học đã sử dụng mô hình máy tính độ phân giải cao kết hợp với bản đồ chi tiết mặt dưới của thềm băng Fimbulisen. Họ mô phỏng nhiều kịch bản khác nhau, từ điều kiện đại dương lạnh đến ấm hơn, nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các kênh ngầm tới dòng hải lưu và tốc độ tan băng.

Theo các nhà nghiên cứu, vấn đề đáng lo ngại nhất là nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính đầy đủ tác động của những kênh ngầm dưới thềm băng. Điều này có thể khiến các dự báo về mực nước biển dâng bị đánh giá thấp.

Nếu thềm băng tiếp tục mỏng đi và suy yếu, các sông băng phía sau sẽ chảy nhanh hơn ra đại dương, tạo nên hiệu ứng dây chuyền làm mực nước biển tăng tốc.

Nhà nghiên cứu Tore Hattermann cảnh báo rằng các mô hình hiện nay có nguy cơ đánh giá thấp độ nhạy cảm của những thềm băng "lạnh" ở Đông Nam Cực trước các biến đổi nhỏ của nhiệt độ đại dương ven bờ. Trong khi đó, tình trạng nước biển ấm lên đã được ghi nhận và dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai do biến đổi khí hậu.

Ngoài nguy cơ nước biển dâng, sự tan chảy nhanh của băng Nam Cực còn có thể ảnh hưởng tới dòng hải lưu toàn cầu và hệ sinh thái biển ở Nam Đại Dương.

Theo Lệ Lệ/Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/phat-hien-nguon-nhiet-an-khien-bang-nam-cuc-tan-tu-ben-duoi-20260511101632635.htm

  • Từ khóa

Italy phạt tập đoàn Meta 805 triệu EUR vì vi phạm quyền riêng tư

Ngày 14-11 (giờ địa phương), Cơ quan Bảo vệ dữ liệu của Italy ra quyết định phạt tập đoàn công nghệ Meta của Mỹ (công ty mẹ của Facebook) 805 triệu EUR...
14:00 - 15/11/2026
208 lượt xem

Tàu chở 180 người lật ngang sau va chạm với tàu chở dầu tại Mỹ

Một tàu du lịch Mỹ chở theo 180 người bất ngờ bị va chạm khiến tàu bị lật nghiêng và một phần chìm xuống sông Mississippi.
06:48 - 15/11/2026
110 lượt xem

Hình ảnh của ông Jensen Huang trong mắt người dân Đài Loan

Với nhiều người dân Đài Loan, ông Jensen Huang không chỉ là thần tượng trong ngành công nghệ mà còn là công thần đưa tên tuổi Đài Loan ra thế giới, khơi...
11:45 - 14/11/2026
142 lượt xem

Hàng không Mỹ gián đoạn trên toàn quốc do sự cố liên lạc

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày 13-11 ban hành lệnh tạm dừng cất cánh đối với các chuyến bay trên toàn quốc, sau khi sự cố liên lạc ảnh hưởng đến...
08:33 - 14/11/2026
159 lượt xem

Iran tuyên bố tấn công hệ thống radar của Mỹ tại Bahrain

Ngày 13-11, hãng thông tấn Mehr (Iran) đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một hệ thống radar cảnh báo...
00:05 - 14/11/2026
139 lượt xem
pixel