"Mỗi năm có hàng trăm người Việt đến Anh, sau khi lưu lại một thời gian dài ở Đức hoặc Pháp", Tiến sĩ Daniel Silverstone, chuyên gia về buôn lậu và tội phạm có tổ chức, Trường nghiên cứu tư pháp, Đại học Liverpool John Moores, Anh, nói với VnExpress. 

Tiến sĩ người Anh cho biết khi Việt Nam và Anh đang phối hợp để xác minh danh tính của 39 người thiệt mạng ở Essex, đông bắc London. Họ được phát hiện trong xe container đông lạnh tại khu công nghiệp Waterglade hôm 23/10. Đến nay có 24 gia đình người Việt ở Nghệ An, Hà Tĩnh trình báo có con mất tích ở châu Âu và Anh. Công an hai tỉnh đã tới nhà các gia đình trình báo có con mất tích lấy mẫu tóc, móng tay của bố, mẹ để xác định họ có thuộc danh sách 39 thi thể chết trong container ở Anh hay không.

Cảnh sát Anh làm việc tại hiện trường vụ việc. Ảnh: Huffington Post

Silverstone cho rằng có ba nguyên nhân chính khiến nhiều người Việt tìm đường đến Anh qua các con đường phi pháp. Thứ nhất là họ có cơ hội làm việc trong các ngành của chính cộng đồng, chủ yếu là làm móng, nhà hàng và trồng cần sa. Dần dần họ sẽ có thể kiếm được số tiền "bù lại" chi phí đã bỏ ra để sang Anh sinh sống.

"Họ không nhất thiết phải trồng cần, mà có thể cung cấp thực phẩm/cho thuê nhà và các dịch vụ liên quan khác cho người trồng cần", Silverstone nói.

Thứ hai, người Việt nhập cư lậu có sự hỗ trợ của cộng đồng đang sống ở Anh. Những người đến từ các tỉnh miền Bắc Việt Nam như Hải Phòng, Quảng Ninh có thể tìm thấy người quen ở Anh để có nơi ở và hỗ trợ các vấn đề khác. Gần đây, nhiều người mới đến từ Nghệ An, Quảng Bình và Hà Tĩnh cũng tìm được sự hỗ trợ. 

Thứ ba, họ bị họ hàng và những kẻ buôn người phóng đại về việc đến Anh dễ dàng như thế nào và dễ kiếm tiền thế nào. Người Việt liên tục nằm trong số những người bị buôn bán nhiều nhất.

Thực trạng nhập cư trái phép đã diễn ra suốt hơn 10 năm nay. Theo thống kê của Cơ quan quản lý tội phạm quốc gia Anh (NCA), trong quý II/2019, hơn 2.300 người có nguy cơ trở thành nô lệ thời hiện đại, trong đó bị bóc lột sức lao động. Tỷ lệ này tăng 8% so với quý I/2019 và tăng 40% so với cùng kỳ năm 2018. Số lượng chiếm đông nhất là người Anh, Albania và Việt Nam.  

Nói đến nguyên nhân tình trạng này tiếp diễn, Silverstone cho biết cảnh sát khó kiểm soát các đường dây buôn người. Tội phạm này không nguy hiểm như bán heroin hay sử dụng vũ khí. 

"Vì thế việc xử lý nạn buôn người không phải ưu tiên trong chính sách", Silverstone nói.

Bên cạnh đó, số lượng mạng lưới lớn nên cảnh sát cần có phối hợp trọng tâm và liên tục mới có thể ngăn chặn.

Đưa ra các đề xuất, Tiến sĩ Silverstone cho rằng nhà chức trách Việt Nam nên thúc đẩy các chiến lược di cư an toàn, để người dân hiểu về những mối nguy và rủi ro của việc đến Anh bất hợp pháp.

Về phía Anh, chính phủ cần hợp tác chặt chẽ với cộng đồng người Việt để phối hợp hoạt động. Trong các nhóm tư vấn độc lập của cảnh sát Anh, hiện chỉ có vài người Việt (là đại diện ở các cộng đồng) tham gia. Thành viên chủ chốt trong các cộng đồng chủ yếu là những người đến Anh sau chiến tranh (1975). Vì thế Anh cần khuyến khích người Việt ở các khu có dân số đông như Southwark và Hackney ở London hợp tác với chính quyền. 

"Anh nên tiếp cận những người trong cộng đồng mới đến, từ miền Bắc và miền Trung Việt Nam", Silverstone nói. 

Theo Việt Anh/VnExpress