Theo ông Nguyễn Văn Chung, Phó chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam, cần bỏ hướng dẫn chủ xe phải có văn bản cam kết khi kiểm định khí thải. Đăng kiểm viên có trách nhiệm kiểm tra, phát hiện tình trạng động cơ và các bộ phận, hệ thống khác của xe. Nếu không đủ điều kiện để kiểm định thì từ chối kiểm định và hướng dẫn chủ xe đi bảo dưỡng, sửa chữa. 

"Tránh tình trạng xe trước khi kiểm định không hư hỏng, vẫn hoạt động bình thường, nhưng vào kiểm định khí thải thì hư hỏng, gây thiệt hại cho chủ xe, đồng thời có thể liên quan đến trách nhiệm của đăng kiểm", ông Chung nói.

Chủ xe không bắt buộc phải ký giấy cam kết khi kiểm định khí thải. ẢNH: T.N

Lo ngại trên do quy trình kiểm tra khí thải mới "đạp hết ga" có thể gây hư hỏng xe. Lý do khi đạp ga hết hành trình, lượng nhiên liệu được bơm, phun vào buồng đốt lớn nhất, pitong và các bộ phận, chi tiết động cơ phải di chuyển, làm việc với tốc độ lớn nhất, áp suất và nhiệt độ buồng đốt tăng cực đại, dầu bôi trơn không kịp gây ma sát lớn...

Trạng thái này theo đánh giá của các chuyên gia có thể gây giảm tuổi thọ động cơ, nguy cơ gây hư hỏng một số chi tiết như cháy, vỡ bạc biên, vỡ thành vách thân (block) máy...

Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam cho biết, theo phản ánh từ chính một số đăng kiểm viên và doanh nghiệp vận tải, đã có một số xe hư hỏng nặng, cháy bạc biên dẫn đến gãy tay biên, vỡ thành vách thân máy, khi thực hiện kiểm tra khí thải động cơ.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tô An, Cục phó Cục Đăng kiểm Việt Nam, chỉ có 1 trường hợp duy nhất được báo cáo xe hư hỏng. Nhưng trường hợp này, đăng kiểm viên đã thông báo cho chủ xe đi sửa chữa, nhưng chủ xe tự tin vào phương tiện và viết giấy cam kết.

Lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định, giấy cam kết chỉ là giải pháp tạm thời, áp dụng duy nhất với trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất.

Trường hợp khi đăng kiểm viên kiểm tra tốc độ vòng quay lớn nhất của động cơ thấy kim vòng tua máy chạm “vùng đỏ” - vùng cảnh báo nguy hiểm do nhà sản xuất hiển thị trên bảng đồng hồ sẽ được xử lý theo 3 tình huống:

Một là xác định không vượt quá vòng quay tối đa theo thiết kế, vẫn tiến hành kiểm tra khí thải.

Hai là chưa có căn cứ xác định giới hạn thiết kế, đăng kiểm viên phải giải thích rõ để chủ xe đưa xe đi kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc. Nếu chủ xe vẫn đề nghị kiểm định khí thải và tự nguyện ký giấy cam kết thì mới tiếp tục thực hiện kiểm định.

Ba là có căn cứ cho thấy vòng quay thực tế vượt quá thiết kế, cơ sở đăng kiểm sẽ từ chối kiểm định khí thải, kể cả khi chủ xe muốn được ký giấy cam kết.

"Rất nhiều trung tâm đăng kiểm từ chối kiểm định phương tiện vì không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật như chảy dầu, động cơ hoạt động không ổn định, dầu bôi trơn, nước làm mát không đảm bảo…", ông Tô An nói.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng thừa nhận một số cơ sở đăng kiểm và đăng kiểm viên không đọc kỹ hướng dẫn, hạn chế hiểu biết dẫn đến quy trình thực hiện và trả lời hướng dẫn cho chủ xe không đúng, khiến một bộ phận lái xe và người dân hoang mang.

Không bắt buộc ký giấy cam kết

"Ví dụ khi kiểm tra động cơ chảy dầu, có tiếng gõ lạ, quay ra bắt chủ xe ký giấy cam kết là không đúng. Thay vào đó phải hướng dẫn chủ xe đi sửa chữa bảo dưỡng rồi mới quay lại đăng kiểm. Không thể hỏng xe lại đổ cho chủ xe ký cam kết rồi không chịu trách nhiệm trong khi lỗi do mình", lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho biết, bản cam kết thực chất là một thông báo xác nhận tình trạng kỹ thuật giữa cơ sở đăng kiểm và chủ xe đối với những phương tiện đã cũ, hệ thống điều tốc có dấu hiệu hoạt động không ổn định hoặc không có dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất. Đây là bước minh bạch hóa các rủi ro kỹ thuật tiềm ẩn mà đăng kiểm viên đã giải thích rõ cho chủ xe trước khi thực hiện phép thử bắt buộc.

Việc ký giấy là tự nguyện, nếu chủ xe chưa yên tâm về tình trạng kỹ thuật của phương tiện, có thể tạm dừng kiểm định để đưa xe đi bảo dưỡng, điều chỉnh lại bộ điều tốc tại các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chuyên nghiệp trước khi quay lại thực hiện phép đo.

"Cục Đăng kiểm khẳng định việc ký cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của đăng kiểm viên và của cơ sở đăng kiểm. Đăng kiểm viên có trách nhiệm từ chối thực hiện phép đo ngay lập tức để bảo vệ tài sản cho khách hàng, kể cả khi chủ xe có muốn tự nguyện ký cam kết để tiếp tục kiểm tra khí thải", ông An cho hay.

Theo Mai Hà/Thanh niên

https://thanhnien.vn/cuc-dang-kiem-giai-thich-viec-chu-xe-phai-ky-cam-ket-khi-kiem-dinh-khi-thai-185260325100443514.htm