Nắng nóng gay gắt trở lại, Nam bộ ngóng mưa

Đợt mưa giông giải nhiệt ở các tỉnh thành Bắc và Trung bộ đang dần khép lại cùng với sự suy yếu của không khí lạnh. Gần như ngay lập tức, từ ngày 20.4 áp thấp nóng Ấn Miến ở phía tây hoạt động mạnh trở lại và mở rộng về phía đông nam, ảnh hưởng đến nước ta. Kết hợp với áp thấp nóng, ở trên cao áp cao cận nhiệt đới có trục qua nam Trung bộ cũng hoạt động mạnh trở lại từ ngày 22.4 và nâng trục lên phía bắc vắt ngang trung Trung bộ. Các hình thế này kết hợp gây ra đợt nắng nóng mới trên diện rộng khắp cả nước trong tuần này; ở tây Bắc bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có khả năng xảy ra nắng nóng gay gắt.

Đợt nắng nóng gay gắt mới xuất hiện từ đầu tuần này. Ảnh: Phạm Hữu

Chuyên gia khí tượng thủy văn Lê Thị Xuân Lan dự báo đợt nắng nóng mới có thể kéo dài khoảng một tuần, sau đó lại có một đợt lạnh mới. Dù không kéo dài như đợt nóng vừa rồi nhưng thông thường, giai đoạn cuối tháng 4 thường xuất hiện mức nhiệt cao nhất lịch sử. Do vậy khả năng trong tuần này cả nước sẽ trải qua những ngày nắng nóng rất gay gắt. Sau đó là một đợt lạnh đổ về gây mưa giông cho các tỉnh thành miền núi phía bắc và bắc Trung bộ.

"Vừa qua, sau khi các khu vực này trải qua nắng nóng 40 - 42 độ C thì không khí lạnh kéo đến tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ; gây mưa, giông, lốc và mưa đá ở nhiều địa phương. Trong những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5 cũng tương tự. Khi đợt lạnh tới thì các hiện tượng thời tiết cực đoan nói trên cũng có khả năng cao sẽ xuất hiện trở lại. Vì vậy người dân và chính quyền địa phương cần hết sức chú ý phòng tránh. Đặc biệt, đợt nghỉ lễ sắp tới thời tiết khá phức tạp, người dân cần chú ý theo dõi các bản tin tiếp theo để cập nhật các diễn biến mới một cách chính xác hơn", chuyên gia Lê Thị Xuân Lan khuyến cáo.

Khu vực phía nam những ngày này đang đi đến giai đoạn cuối của mùa khô nên thời tiết phổ biến không mưa, nắng nóng kéo dài gần suốt tháng khiến cảm giác bức bối rất khó chịu. Cũng như miền Bắc, vào giai đoạn cuối tháng 4 đầu tháng 5, xen giữa những đợt nắng nóng là những ngày mưa giông chuyển mùa; kèm theo các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông, sét, lốc xoáy, mưa đá. Theo Đài khí tượng thủy văn Nam bộ, ngoài đợt nóng cuối tháng 4 sẽ còn thêm 1 - 2 đợt nóng khác trong tháng 5. Mùa mưa ở Nam bộ sẽ bắt đầu xấp xỉ so với trung bình nhiều năm nhưng phân hóa mạnh giữa các khu vực. Cụ thể, khu vực bán đảo Cà Mau, ven biển phía đông và khu vực phía bắc Đồng Nai có khả năng sẽ đến sớm hơn, có thể bắt đầu vào khoảng cuối tháng 4. Các nơi khác sẽ bắt đầu trong khoảng 10 ngày đầu của tháng 5. Còn tại khu vực biên giới tây nam của tỉnh An Giang và Đồng Tháp, mùa mưa bắt đầu ở khoảng giữa tháng 5. Riêng tỉnh Lâm Đồng bước vào mùa mưa từ cuối tháng 4, sớm hơn khoảng 10 - 15 ngày so với toàn khu vực. Dự báo số ngày mưa phổ biến trong tháng 5 từ 14 - 20 ngày và lượng mưa xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Cảnh báo El Nino mạnh, khô hạn kéo dài

Mới đây, Bộ NN-MT có công văn gửi Trưởng ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia cảnh báo về khả năng xuất hiện El Nino mạnh. Cụ thể, có khả năng cao El Nino sẽ hình thành từ tháng 6 - 8.2026 với xác suất từ 80 - 90% và có 20 - 25% nguy cơ đạt mức rất mạnh vào các tháng cuối năm, kéo dài sang năm 2027.

Mưa giông và mưa đá xuất hiện liên tục nhiều ngày qua ở các tỉnh thành miền Bắc và miền Trung, gây nhiều thiệt hại. Ảnh: CTV

Tại VN, từ đầu năm 2026 tình trạng nắng nóng đã xuất hiện rất sớm so với trung bình nhiều năm. Dù hiện tại đang ở trạng thái trung tính nhưng lượng mưa thực tế trên cả nước từ đầu năm đến giữa tháng 4 đã thiếu hụt phổ biến từ 10 - 40% so với trung bình nhiều năm, khiến dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông chạm mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc. Dự báo khi El Nino xuất hiện, trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, lượng mưa có khả năng giảm mạnh từ 25 - 50%. Điển hình, hệ thống sông Đà có nguy cơ thiếu hụt 10 - 25% dòng chảy ngay trong khoảng từ tháng 5 - 7.2026, tiềm ẩn rủi ro lớn đến việc cấp nước cho hạ du và an ninh năng lượng. Tình trạng này kéo theo nguy cơ rất cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng tại khu vực nam Trung bộ, cao nguyên Trung bộ và ĐBSCL trong mùa khô 2026 - 2027; gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Đáng lưu ý, tổng lượng mưa giảm nhưng vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn. Mùa mưa có khả năng kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm.

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ở khu vực Bắc và Trung bộ tình trạng nắng nóng sẽ tiếp tục xuất hiện tới tháng 8 - 9; nắng nóng có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm và năm 2025. Từ khoảng đầu tháng 9.2026, nắng nóng sẽ dần suy giảm tại khu vực Bắc bộ và từ nửa cuối tháng 9.2026 sẽ suy giảm tại khu vực Trung bộ. Mùa mưa tại khu vực Trung bộ bắt đầu khoảng tháng 9.

Theo Chí Nhân/Thanh niên

https://thanhnien.vn/xuat-hien-dot-nang-nong-gay-gat-moi-185260419201143873.htm