Thời gian qua, cùng với quá trình đô thị hóa, phát triển công nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nhu cầu sử dụng nước sạch ở miền trung tăng nhanh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn từ các công trình cấp nước tập trung vẫn còn thấp, nhất là ở khu vực nông thôn.
Nước sạch, tiêu chí quan trọng trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới.
Đơn cử tại tỉnh Quảng Trị, khoảng 64,3% số hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn, nhưng chỉ khoảng 40% được tiếp cận từ công trình cấp nước tập trung. Đáng chú ý, Quảng Trị và nhiều địa phương khác trong khu vực là những nơi chịu tác động nặng nề của thiên tai. Mưa lũ làm hư hỏng hệ thống cấp nước ở miền núi, trong khi hạn hán và xâm nhập mặn ảnh hưởng đến vùng đồng bằng. Điều này khiến các công trình nhanh xuống cấp, khó duy trì hiệu quả lâu dài.
Tại hội thảo về phát triển tài nguyên nước gắn với nông nghiệp, nông thôn mới và năng lượng xanh miền trung-Tây Nguyên diễn ra ở Đắk Lắk ngày 23/5, các chuyên gia cho biết, tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch nông thôn đạt quy chuẩn tại khu vực miền trung-Tây Nguyên hiện chỉ 22-27%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình cả nước (khoảng 51%). Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đầu tư hạ tầng cấp nước sạch nông thôn ở miền trung và Tây Nguyên nhằm bảo đảm đời sống người dân cũng như hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới.
Mặt khác, miền trung mặc dù là khu vực có tiềm năng tài nguyên nước khá lớn, song nguồn nước phân bố rất không đều theo không gian và thời gian. Khoảng 60-80% dòng chảy năm tập trung vào mùa mưa, trong khi mùa khô kéo dài sáu đến tám tháng, thường gây hạn hán và thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng. Người dân ở miền núi, vùng sâu thường phải sử dụng nguồn nước tạm bợ, không bảo đảm vệ sinh, làm gia tăng nguy cơ bệnh tật và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống.
Dự báo đến năm 2030, toàn tỉnh cần khoảng 309 nghìn m3 nước/ngày đêm với tổng nhu cầu vốn đầu tư nâng cấp, mở rộng hệ thống cấp nước hơn 2.500 tỷ đồng; đến năm 2050 cần khoảng 573 nghìn m3/ngày đêm với tổng vốn đầu tư gần 6.200 tỷ đồng. Trong bối cảnh nguồn lực ngân sách còn hạn chế, việc huy động doanh nghiệp tham gia đầu tư công trình cấp nước được xem là hướng đi phù hợp nhằm tạo thêm nguồn lực cho phát triển hạ tầng nước sạch. Quảng Trị sẽ nghiên cứu ban hành các cơ chế ưu đãi đặc thù về lãi vay, giá thuê đất, khung giá nước phù hợp để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực cấp nước sạch; đồng thời sẽ có chính sách hỗ trợ, trợ giá nước sạch cho hộ nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng yếu thế trong xã hội để nâng cao chất lượng cuộc sống.
Theo HƯƠNG GIANG/Nhân dân
https://nhandan.vn/tao-nguon-luc-phat-trien-ha-tang-nuoc-sach-post965798.html