Trong một lần giặc Pháp đi càn, An bị lạc gia đình, cậu đi theo đoàn thuyền vận tải của dân quân đến xóm chợ. Mải xem đoàn hát rong biểu diễn An lỡ chuyến đi của đoàn thuyền vận tải, một lần nữa lại lạc lõng, bơ vơ một mình nơi đất khách quê người. Những khi bị người ta bị nghi là ăn cắp An thấy tủi thân và thấy nhớ gia đình. Sau một thời gian nhận làm đủ việc ở xóm chợ để kiếm sống qua ngày, An được dì Tư béo nhận vào giúp việc trong quán rượu.
Cuộc họp bí mật của lãnh đạo huyện được tổ chức tại nhà Hà Văn Đê dưới hình thức mừng sinh nhât cụ Vạn, thân mẫu. Trần Quốc Mạnh, Toàn Hồng, Nguyễn Duy...
Trong diễn biến trước, giặc Pháp trở lại Nghĩa Lộ nhanh quá khiến cho cả chính quyền mới và người dân bất ngờ. Hà Thiết Hùng, một thanh niên người Tày...
Giặc Pháp quay trở lại làng bản Yên Bái. Người dân yên ắng trong nhà buồn bã và lo lắng. Tên Hà Minh Rỗ làm tay sai cho Pháp từ trước khi Nhật Đảo Chính...
Đội du kích Âu Cơ trở thành đội quân giải phóng mang tên Mẫu quốc, lực lượng võ trang toàn tỉnh Yên Bái. Quang Minh là chính uỷ và Chỉ huy trưởng Bình...