Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sáng 27/10, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết các đại biểu cơ bản nhất trí với chủ trương thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong dự thảo.

Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị cân nhắc, đánh giá về việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình ở một số tội danh cụ thể.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an. (Ảnh: Duy Linh)

Lý giải về chủ trương này, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình nhằm thể chế hóa chủ trương nhất quán của Đảng về cải cách tư pháp, giảm hình phạt tử hình và hạn chế áp dụng hình phạt này trên thực tế; phù hợp với xu hướng tiến bộ và hội nhập của pháp luật hình sự.

Chính sách này đã được thực hiện theo lộ trình qua nhiều lần sửa đổi Bộ luật Hình sự. Từ năm 1985 đến nay, số tội danh có hình phạt tử hình đã giảm từ 44 xuống còn 10 tội danh trong Bộ luật hiện hành.

Đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, Đại tướng Lương Tam Quang khẳng định đây là loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm. Tuy nhiên, thực tiễn đấu tranh cho thấy nhiều đối tượng phạm tội chưa nhận thức đầy đủ về pháp luật, bị lôi kéo, dụ dỗ, thậm chí bị lừa đảo hoặc ép buộc.

Theo Bộ trưởng, những đối tượng này vẫn có thể cảm hóa, giáo dục và lập công chuộc tội. Vì vậy, việc áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhất là tử hình đối với họ chưa thực sự phù hợp.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Bộ Công an thông tin, trong thực tiễn đấu tranh, nhiều đối tượng nhận thức được hệ quả tất yếu là hình phạt tử hình nên chống đối đến cùng, sẵn sàng sử dụng vũ khí tấn công lực lượng chức năng.

“Nếu đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình được Quốc hội thông qua, các đối tượng sẽ không chống đối, tìm kiếm cơ hội sống và tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh với loại tội phạm này. Chúng ta không phải xử lý một đối tượng mà xử lý tận gốc rễ của vấn đề, phải xử lý đường dây, xử lý các đối tượng từ nơi xuất phát”, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ đây là loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm thể chất, tinh thần, danh dự và nhân phẩm của người dưới 16 tuổi, cần phải được xử lý nghiêm khắc.

Tuy nhiên, xét trong tương quan hình phạt với các tội danh khác còn áp dụng hình phạt tử hình, đặc biệt là tội giết người, cơ quan soạn thảo cho rằng việc bỏ hình phạt tử hình đối với tội danh này là phù hợp.

Bộ trưởng phân tích, nếu hành vi hiếp dâm người dưới 16 tuổi là nguyên nhân trực tiếp khiến nạn nhân tử vong, người phạm tội vẫn có thể bị xử tử hình về tội giết người nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

“Trong các trường hợp phạm tội cụ thể thì việc áp dụng phạt tù chung thân vẫn bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe đối với loại tội phạm này”, Đại tướng nói.

Quang cảnh phiên họp sáng 27/10.

Xử lý hình sự từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Về bổ sung các tội danh mới và hành vi phạm tội mới, Bộ trưởng Bộ Công an cho hay, thực tiễn nảy sinh nhiều hành vi mới nguy hiểm cho xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ thông tin, các tội phạm về kinh tế.

Những hành vi này xâm phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích của người dân, cơ quan, tổ chức nhưng chưa phổ biến hoặc chưa xuất hiện khi xây dựng Bộ luật Hình sự năm 2015 nên chưa được quy định.

Để khắc phục bất cập này, dự thảo Bộ luật bổ sung 11 tội danh mới, trong đó có tội vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa, thị trường mã hóa; tội tổ chức khai thác thủy sản trái phép nhằm góp phần tháo gỡ “thẻ vàng” IUU.

Dự thảo cũng bổ sung các tội xâm phạm an ninh mạng; tội phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; tội thành lập, tham gia nhóm tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia nhằm đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm và thực hiện các cam kết quốc tế.

Bên cạnh việc bổ sung tội danh, theo Đại tướng, dự thảo Bộ luật tiếp tục kết hợp giữa nghiêm trị với khoan hồng, nhân đạo thông qua hoàn thiện các chế định về loại trừ, miễn trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, giảm hình phạt và xóa án tích.

Đồng thời, dự thảo xóa bỏ một số tội danh, hành vi trong cấu thành tội phạm và nâng ngưỡng giá trị tiền làm căn cứ xử lý hình sự ở nhiều tội danh, qua đó loại trừ những hành vi chưa đến mức phải xử lý hình sự.

Đối với giai đoạn chuẩn bị phạm tội, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát kỹ các trường hợp cần thiết phải truy cứu trách nhiệm hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội.

“Việc quy định truy cứu trách nhiệm hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội nhằm phòng ngừa, đấu tranh sớm với tội phạm, ngăn chặn hậu quả. Dự thảo bộ luật cũng quy định 35 tội phải chịu trách nhiệm hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội”, Bộ trưởng Bộ Công an nói thêm.

Theo Anh Văn/ Báo Điện tử VTC News

https://vtcnews.vn/dai-tuong-luong-tam-quang-ly-giai-bo-tu-hinh-toi-mua-ban-ma-tuy-hiep-dam-tre-em-ar1047386.html