Tác phẩm Thổ, Nùng, Mán, Kinh đoàn kết đuổi giặc Pháp của Trần Văn Cẩn, sáng tác khoảng 1947-1954 - Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Đây là những tác phẩm sẽ được trưng bày trong triển lãm Nghệ sĩ là chiến sĩ, do Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức, khai mạc sáng 24-2, nhân kỷ niệm 80 năm Đề cương về văn hóa Việt Nam (1943 - 2023).

Nghệ sĩ là chiến sĩ

Những tác phẩm trong triển lãm thể hiện sự hưởng ứng, vận động và chuyển biến về nhận thức tư tưởng của giới văn nghệ sĩ, từ bỏ cuộc sống chốn phồn hoa đô thị để tham gia vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, dũng cảm nhận trách nhiệm xây dựng và phát triển nền văn hóa mới.

Người xem sẽ được chiêm ngưỡng 80 tác phẩm từ bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, được sáng tác từ 1945 đến 1954 trên chất liệu giấy đơn sơ của 30 tác giả thuộc các thế hệ họa sĩ đầu tiên của nền mỹ thuật Việt Nam, trong đó có 22 họa sĩ Mỹ thuật Đông Dương.

Tất cả các tác phẩm đều được vẽ trên giấy, đơn sơ với những nét chì, mực hoặc màu nước, bột màu, in. Trong kháng chiến gian khó, người nghệ sĩ cũng thành chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng.

Tác phẩm Đồng bào Tây Bắc vui sướng được thấy ảnh Hồ Chủ tịch của Mai Văn Hiến vẽ năm 1952 - Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Họ vẽ trong điều kiện nghèo nàn về phương tiện; lại gian khổ, hiểm nguy rình rập. Nhưng những tác phẩm để lại đã dựng lên một đời sống mới của một thời kỳ lịch sử hào hùng, nhiều đổi thay của dân tộc.

Đó là một thời kỳ sôi động của văn nghệ kháng chiến. Các họa sĩ đã trở thành chiến sĩ trên mặt trận văn hóa: họ vẽ tranh, tổ chức triển lãm, làm báo, tuyên truyền, dạy mỹ thuật, hay trực tiếp tham gia chiến đấu; lấy nhiệm vụ phụng sự Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân làm niềm cảm hứng, đề tài sáng tác.

Họ hòa mình vào những đoàn dân công, Hội Văn hóa cứu quốc, Thanh niên cứu quốc, bộ đội, du kích… kịp thời ghi lại những hình ảnh chân thực, giàu cảm xúc về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí quyết chiến quyết thắng, thi đua tăng gia sản xuất, truyền thống hiếu học của đồng bào và quân dân cả nước.

Tác phẩm Hưởng ứng chiến thắng Điện Biên Phủ của Nguyễn Sáng năm 1950

Những danh họa tiến bước cùng nhân dân

Trong đoàn quân nghệ sĩ chiến sĩ ấy có những họa sĩ bậc thầy như Tô Ngọc Vân, Lương Xuân Nhị, Trần Văn Cẩn, Nguyễn Sáng, Văn Giáo, Nguyễn Trọng Hợp, Nguyễn Sỹ Ngọc, Nguyễn Văn Tỵ, Huỳnh Văn Thuận, Nguyễn Thị Kim, Nguyễn Đỗ Cung…

Họ vẽ những xưởng rèn dao găm cho du kích, làm kíp lựu đạn, cảnh kéo bễ lò rèn, dân công sửa chữa cầu đường, bộ đội lội suối, cảnh nông dân tay bừa tay súng, các lớp học bổ túc, hay khung cảnh xúc động với những gương mặt đầy ánh sáng của niềm vui và hy vọng của đồng bào dân tộc thiểu số khi được nhìn thấy ảnh Bác Hồ…

Triển lãm kéo dài đến hết ngày 5-3 tại tầng 2 nhà B, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội.

Tác phẩm Ngày lễ của Phạm Văn Đôn sáng tác năm 1951

Theo Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/xem-tranh-cua-danh-hoa-ve-tren-giay-don-so-thoi-nghe-si-la-chien-si-20230221165617501.htm