Phục dựng hiện vật (A) so sánh với các ví dụ về nhạc cụ Việt Nam: (B) đàn Bro JoRai; (C) Co Ke; và (D) K'ny - Ảnh: FZ COMPOS

Được phát hiện tại một địa điểm dọc theo sông Mekong, cây đàn một dây 2.000 năm tuổi này giống như đàn cò một dây mà ở Việt Nam ngày nay người ta vẫn chơi, theo trang IFLScience.

Hiện vật bao gồm một miếng sừng hươu dài 35cm có lỗ ở một đầu để làm chốt, có thể được dùng để điều chỉnh dây giống như các phím trên đầu đàn guitar. 

Mặc dù sợi dây đã bị xói mòn từ lâu nhưng vật thể này cũng có bộ phận được gọi là "ngựa", có lẽ được dùng để đỡ sợi dây.

Các nhà khảo cổ học Đại học Quốc gia Úc (ANU) và Bảo tàng Long An (Việt Nam) gần đây kết luận vật thể này gần như chắc chắn là một nhạc cụ có dây được gảy để tạo ra âm nhạc.

"Không có lời giải thích nào khác cho việc sử dụng nó có ý nghĩa" - cô Fredeliza Campos, nhà nghiên cứu chính và nghiên cứu sinh ANU, cho biết.

Ảnh minh họa cách chơi cây đàn bằng gạc hươu - Ảnh: FZ CAMPOS.

Chiếc gạc rất có thể của hươu Sambar hoặc hươu heo Ấn Độ, hai loài có nguồn gốc lục địa Đông Nam Á.

Nhóm nghiên cứu xác định niên đại của cây đàn này là 2.000 năm tuổi và thuộc nền văn hóa tiền Óc Eo dọc theo sông Mekong của Việt Nam, thời điểm hiện diện đặc biệt sớm đối với loại nhạc cụ này.

Để hiểu rõ hơn về văn hóa âm nhạc của Việt Nam cổ đại, các nhà nghiên cứu đã sàng lọc danh mục gồm hơn 600 hiện vật bằng xương được tìm thấy trong khu vực.

Phân tích của các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng chiếc đàn sừng hươu này phù hợp với danh mục đưa ra và cho thấy chúng tương ứng với các nhạc cụ đương đại của Việt Nam. 

Có 3 loại đàn tương ứng để đối chiếu, chẳng hạn đàn Bro JoRai (đàn brố của người Ê Đê), đàn Co Ke (đàn nhị hay đàn cò, có mặt khắp Việt Nam) và đàn K'ny (đàn vĩ cầm miệng của người Jarai).

Theo Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/khai-quat-cay-dan-mot-day-bang-gac-huou-2-000-nam-tuoi-o-viet-nam-20230221121656459.htm