Thiết bị phát hiện tế bào ung thư MasSpec Pen - Ảnh: ĐH TEXAS - AUSTIN

Ngày 11-11 (giờ địa phương), một nhà khoa học người Brazil đã phát triển thiết bị y khoa mang tính đột phá có khả năng xác định mô lành hay ung thư chỉ trong vòng 10 giây ngay trong quá trình phẫu thuật, bước tiến được kỳ vọng sẽ cứu sống rất nhiều bệnh nhân.

Tác giả của công trình khoa học này là giáo sư Lívia Schiavinato Eberlin, chuyên gia hóa học, người phát minh ra thiết bị có tên gọi MasSpec Pen, còn được gọi là "bút phát hiện ung thư", một trong những sáng tạo y học được đánh giá là đầy triển vọng trong những năm gần đây.

Bệnh viện Albert Einstein tại São Paulo hiện là cơ sở y tế đầu tiên ngoài Mỹ tiến hành thử nghiệm lâm sàng thiết bị này, phối hợp với Tập đoàn Thermo Fisher Scientific, đơn vị cung cấp hệ thống quang phổ khối giúp đọc dữ liệu phân tử.

Nguyên lý hoạt động của MasSpec Pen đơn giản và hoàn toàn không xâm lấn. Trong khi mổ, bác sĩ chỉ cần đặt đầu bút lên phần mô nghi ngờ. 

Thiết bị phun ra một giọt nước vô trùng siêu nhỏ, hút lấy các phân tử từ bề mặt mô và đưa vào máy phân tích quang phổ. Chỉ trong vài giây, hệ thống sẽ cho biết mô đó là lành tính hay ác tính.

Giáo sư Eberlin giải thích công nghệ này giúp loại bỏ khâu xét nghiệm mô đông lạnh truyền thống, vốn có thể kéo dài đến 90 phút trong khi bệnh nhân vẫn đang được gây mê. 

Nhờ đó, bác sĩ có thể nhận kết quả ngay tại phòng mổ, xác định chính xác ranh giới khối u và tránh việc cắt bỏ quá nhiều mô lành hoặc bỏ sót tế bào ung thư.

Thử nghiệm lâm sàng tại Bệnh viện Einstein dự kiến kéo dài 24 tháng, với 60 bệnh nhân ung thư phổi và tuyến giáp tham gia. Các giai đoạn kế tiếp sẽ mở rộng sang ung thư vú, gan và buồng trứng, nơi thử nghiệm ban đầu đã cho thấy độ chính xác cao.

Ngoài việc phát hiện ung thư, nhóm nghiên cứu còn muốn xác định xem thiết bị có thể nhận diện hồ sơ miễn dịch của khối u hay không, yếu tố then chốt trong y học chính xác. 

Với phát minh này, giáo sư Eberlin, hiện giảng dạy tại Trường Y Baylor (Mỹ) và từng được MIT Technology Review vinh danh là một trong "những nhà khoa học trẻ sáng tạo nhất thế giới" năm 2018, tiếp tục khẳng định vị thế của khoa học Brazil trên bản đồ đổi mới y học toàn cầu.

Theo TTXVN-Ngọc Đức/ Tuổi trẻ

https://tuoitre.vn/thiet-bi-phat-hien-duoc-ung-thu-chi-trong-10-giay-20251112072558431.htm