Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết như trên trong bối cảnh một số bệnh viện ghi nhận người trẻ, khỏe mạnh vẫn nguy kịch do sốt xuất huyết. Đơn cử, nam thanh niên 23 tuổi, vốn khỏe mạnh, không có bệnh nền, uống thuốc tại nhà sau nhiều ngày sốt. Khi nhập viện, bệnh nhân sốc và suy hô hấp, phải lọc máu liên tục và chạy ECMO. Tại Đồng Nai, hai phụ nữ 38 và 59 tuổi tử vong do sốc sốt xuất huyết sau khi tự điều trị tại nhà; một trong hai người có tiền sử tiểu đường.

Nam thanh niên nguy kịch do sốt xuất huyết Dengue điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

"Nhiều người hiểu nhầm thể trạng khỏe mạnh và không mắc bệnh nền thì sẽ không trở nặng khi sốt xuất huyết, nhưng thực tế họ cũng có thể bị sốc, chảy máu nặng hoặc tổn thương cơ quan", bác sĩ Khương cho hay.

Giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu hạ sốt, khoảng ngày thứ 3 đến ngày 7 của bệnh. Trong giai đoạn này, tính thấm của thành mạch có thể tăng, khiến huyết tương thoát ra ngoài lòng mạch. Tình trạng này làm máu cô đặc và giảm thể tích tuần hoàn, có thể khiến người bệnh tụt huyết áp, rơi vào sốc trong thời gian ngắn.

Ban đầu, cơ thể vẫn có khả năng bù trừ nên người bệnh còn tỉnh táo, huyết áp chưa giảm rõ rệt, dễ lầm tưởng rằng mình đang hồi phục. Khi cơ chế bù trừ không còn hiệu quả, huyết áp có thể tụt nhanh. Huyết tương thoát ra nhiều còn có thể gây tràn dịch và suy hô hấp.

Người lớn mắc sốt xuất huyết có biểu hiện và kiểu biến chứng khác trẻ em. Nghiên cứu trên 1.528 bệnh nhân sốt xuất huyết điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh, gồm 647 người lớn và 881 trẻ em, ghi nhận trẻ em gặp thoát huyết tương và sốc thường xuyên hơn. Trong khi đó, người lớn có xu hướng chảy máu, tổn thương nội tạng và giảm tiểu cầu nặng hơn.

Bên cạnh những khác biệt về biến chứng, số lần nhiễm virus Dengue cũng ảnh hưởng đến nguy cơ chuyển nặng. Virus gây bệnh có bốn type, đều lưu hành tại Việt Nam, nên một người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần. Miễn dịch hình thành sau khi nhiễm một type không bảo vệ lâu dài trước các type còn lại.

Khi người bệnh tái nhiễm một type virus khác, kháng thể từ lần mắc trước có thể không tiêu diệt hoàn toàn virus mới mà tạo điều kiện cho virus xâm nhập tế bào miễn dịch. Điều này có thể khiến cơ thể xuất hiện phản ứng viêm mạnh hơn, làm tăng nguy cơ sốt xuất huyết nặng.

"Điều đó không có nghĩa lần nhiễm đầu luôn nhẹ, bất kỳ lần nhiễm nào cũng có khả năng chuyển nặng", bác sĩ Khương nói.

Ở người trẻ, khỏe mạnh, tâm lý chủ quan, chăm sóc chưa đúng hoặc trì hoãn thăm khám có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Đặc biệt, khi vừa hạ sốt, nhiều người vội trở lại sinh hoạt bình thường, không tiếp tục theo dõi sát sức khỏe và bỏ lịch tái khám, dễ bỏ qua dấu hiệu bệnh chuyển nặng.

Người trưởng thành tiêm vaccine phòng bệnh tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Bình An

Để hạn chế nguy cơ này, bác sĩ Khương khuyến cáo người sốt cao kèm đau đầu, đau nhức cơ thể, buồn nôn, nôn nhiều hoặc nghi mắc sốt xuất huyết nên đi khám để xác định nguyên nhân. Nếu điều trị ngoại trú, người bệnh cần tái khám và làm xét nghiệm theo hẹn, nhất là từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy của bệnh, không nên chỉ dựa vào việc còn sốt hay đã hạ sốt.

Người mắc sốt xuất huyết cần đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu như đau bụng nhiều, nôn liên tục, mệt lả, vật vã hoặc lừ đừ; chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen; tiểu ít, khó thở hoặc tay chân lạnh. Những biểu hiện này cần được xử trí khẩn cấp, ngay cả khi thân nhiệt đã trở về bình thường.

Hiện nay, sốt xuất huyết có thể phòng ngừa nhờ vaccine, kết hợp các biện pháp chống, diệt muỗi gồm: đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ nước đọng trong khay chậu cây, bình hoa và vật dụng quanh nhà, đồng thời tránh muỗi đốt vào ban ngày.

Trong đó, vaccine sốt xuất huyết Qdenga được chỉ định cho người từ 4 tuổi, gồm hai mũi cách nhau ba tháng. Vaccine đã được cấp phép tại hơn 43 quốc gia bao gồm Việt Nam, với hơn 32 triệu liều được phân phối đến tháng 7/2026. Nghiên cứu cho thấy vaccine hiệu quả hơn 80% trong phòng ngừa sốt xuất huyết, đồng thời đạt hiệu quả trên 90% trong ngăn ngừa bệnh chuyển nặng và nhập viện. Người đã từng mắc sốt xuất huyết vẫn cần chủ động phòng ngừa và có thể tiêm vaccine sau khi khỏi bệnh.

Theo Bình An/ Báo Điện tử VTCNews

https://vnexpress.net/vi-sao-nguoi-khoe-manh-van-sot-xuat-huyet-nang-5142133.html