Sáng 9/11, thảo luận tại Quốc hội về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH (BHXH). Một trong những vấn đề đại biểu quan tâm góp ý là chính sách trợ cấp hưu trí xã hội.

Người có lương hưu không đồng nghĩa họ có cuộc sống ổn định

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) đề nghị nghiên cứu bỏ điều kiện không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng khi xác định đối tượng được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Luật BHXH hiện hành quy định người từ đủ 75 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khi đáp ứng các điều kiện, trong đó có yêu cầu không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long). Ảnh: quochoi.vn

Bà Yến Nhi cho rằng quy định này chưa thực sự hợp lý xét về bản chất và mục tiêu của chính sách, nhất là đối với những người có mức lương hưu thấp.

Phân tích về vấn đề này, bà Yến Nhi cho biết trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách an sinh do Nhà nước bảo đảm, nhằm hỗ trợ người cao tuổi có mức sống tối thiểu khi về già.

Trong khi đó, lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng là những quyền lợi hình thành từ quá trình tham gia, đóng góp BHXH hoặc từ các căn cứ pháp lý khác.

Nhận định đây là hai chính sách có cơ sở hình thành và mục tiêu hỗ trợ khác nhau, bà Yến Nhi cho rằng việc người cao tuổi đã có lương hưu không đồng nghĩa với việc họ không còn cần đến chính sách trợ cấp hưu trí xã hội.

“Việc một người có lương hưu không đồng nghĩa với việc họ đã có cuộc sống ổn định, càng không có nghĩa là mọi nhu cầu thiết yếu khi tuổi cao, sức yếu đều được bảo đảm”, đại biểu Yến Nhi nói.

Từ những phân tích trên, bà đề nghị nghiên cứu sửa đổi Điều 21 Luật BHXH theo hướng người cao tuổi khi đáp ứng điều kiện về độ tuổi thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không phân biệt có hay không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng.

Người cao tuổi mong được hưởng chính sách trợ cấp hưu trí xã hội từ 70 tuổi

Cùng với kiến nghị mở rộng đối tượng thụ hưởng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Yến Nhi đề nghị xem xét giảm độ tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Theo quy định hiện hành, người từ đủ 75 tuổi trở lên được hưởng chính sách nếu đáp ứng các điều kiện; riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo có thể được hưởng từ đủ 70 tuổi.

Bà Yến Nhi cho rằng dù tuổi thọ bình quân ngày càng tăng, không phải người cao tuổi nào cũng có điều kiện sống và sức khỏe tốt.

Từ tuổi 70, nhiều người đã suy giảm đáng kể sức khỏe, khả năng lao động và tạo thu nhập. Không ít trường hợp không có lương hưu, không có tích lũy, phải sống dựa vào con cháu hoặc tiếp tục làm việc để trang trải cuộc sống.

Đại biểu kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ xem xét điều chỉnh theo hướng người từ đủ 70 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, riêng người thuộc hộ nghèo, cận nghèo được hưởng từ đủ 65 tuổi.

Thừa nhận việc mở rộng đối tượng thụ hưởng sẽ làm tăng nhu cầu ngân sách nhà nước, bà Yến Nhi đề nghị đánh giá đầy đủ số lượng đối tượng, khả năng cân đối ngân sách và xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp.

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp). Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cũng cho biết qua tiếp xúc cử tri, nhiều người cao tuổi mong được hưởng chính sách từ 70 tuổi thay vì phải chờ đến 75 tuổi.

Dẫn tâm tư của cử tri với câu nói “thất thập cổ lai hy”, theo ông Hòa, khi đã bước sang tuổi 70, nhiều người không biết mình còn sống được bao lâu nên mong được hưởng chính sách sớm hơn.

Trong điều kiện kinh tế hiện nay, ông Hòa đề nghị nghiên cứu giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70, để người cao tuổi có cơ hội thụ hưởng chính sách khi còn sống.

Đề xuất tài xế công nghệ tham gia BHXH bắt buộc từ năm 2028

Đại biểu Lê Hữu Trí (Khánh Hòa) ủng hộ chủ trương mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với người lao động trên nền tảng số và người làm việc không có quan hệ lao động, nhất là đối với lao động phi chính thức, người giao hàng, tài xế công nghệ và những người có thu nhập từ nền tảng số.

Đại biểu Quốc hội Lê Hữu Trí (Khánh Hòa). Ảnh: quochoi.vn

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần phân biệt rõ giữa mục tiêu với phương thức thực hiện.

Bởi theo ông Trí, nếu quy định đối tượng tham gia quá rộng trong khi chưa xác định rõ ai có nghĩa vụ đóng, căn cứ tính mức đóng, trách nhiệm của nền tảng số và cơ chế bảo vệ người lao động thì chính sách có thể phát sinh tranh chấp và tạo thêm gánh nặng cho những người có thu nhập thấp, không ổn định.

Ông cũng lưu ý với người lao động làm việc theo chuyến, theo đơn hàng hoặc nhiều nền tảng số cùng một lúc thì việc xác định thu nhập làm căn cứ đóng và phân chia trách nhiệm giữa các bên không đơn giản.

“Nếu thiết kế chính sách không phù hợp, người lao động có thể sẽ tăng chi phí trước mắt nhưng chưa thấy rõ lợi ích lâu dài, từ đó tìm cách né tránh tham gia”, đại biểu nhận định.

Vì vậy, ông Trí đề xuất đánh giá tác động đối với từng nhóm lao động, xem xét lộ trình thực hiện từ năm 2028 đối với nhóm lao động trên nền tảng số nếu chưa đủ điều kiện triển khai ngay để có thời gian hoàn thiện pháp luật, kết nối dữ liệu giữa cơ quan BHXH, cơ quan thuế và các nền tảng số, đồng thời tuyên truyền và tạo sự đồng thuận.

Theo Hương Giang/Báo Thanh tra

https://thanhtra.com.vn/doi-noi-52FA82FBF/de-xuat-ha-tuoi-huong-tro-cap-huu-tri-xa-hoi-xuong-70-ke-ca-nguoi-co-luong-huu-cba90c340.html