Sáng nay (13/11), tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận và đóng góp ý kiến đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).

Đa số đại biểu thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính và tán thành nhiều nội dung của dự thảo. Tuy nhiên, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là các nghị quyết chiến lược của Trung ương và Bộ Chính trị; đồng thời bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên thảo luận về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Các đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm dịch vụ bưu chính, nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao quát các hoạt động trong bối cảnh thương mại điện tử, giao dịch số và giao nhận xuyên biên giới. Đồng thời, cần phân định rõ dịch vụ bưu chính với logistics, vận tải, thương mại điện tử; làm rõ tiêu chí xác định doanh nghiệp vận hành và không vận hành mạng bưu chính, bảo đảm minh bạch, khách quan. Các quy định về điều kiện kinh doanh, đầu tư và thủ tục hành chính cũng cần được rà soát theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng không buông lỏng vai trò quản lý nhà nước.

Đối với dịch vụ bưu chính công ích và bưu chính phổ cập, đại biểu đề nghị xác định rõ mục tiêu, nội dung, đối tượng phục vụ, tránh chồng lấn; chỉnh lý, hoàn thiện cơ chế đặt hàng, lựa chọn doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích, hỗ trợ chi phí duy trì mạng bưu chính công cộng, nguyên tắc xác định giá, mức thu dịch vụ và hạch toán độc lập, công khai chi phí giữa mảng công ích và thương mại, bảo đảm công khai, minh bạch, tuyệt đối không lấy nguồn lực công để bù chéo cho kinh doanh.

Các đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về dịch vụ bưu chính, quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro và phát triển "bưu chính xanh" phù hợp với các mục tiêu chuẩn của một số quốc gia; làm rõ cơ chế kiểm tra, xác thực và truy vết bưu gửi, nhất là bưu gửi xuyên biên giới và bổ sung quy định quyền đồng kiểm để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chống lừa đảo trong thương mại điện tử. 

Bên cạnh đó, chỉnh lý, hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tranh chấp trong hoạt động bưu chính; bổ sung nguyên tắc và tiêu chí xác định mức bồi thường tối thiểu, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên trong quan hệ cung ứng và sử dụng dịch vụ; rà soát quy định về miễn, giảm trách nhiệm và không bồi thường thiệt hại gián tiếp trong hoạt động bưu chính, bảo đảm thống nhất với pháp luật về dân sự và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng...

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Làm rõ hơn phương án bảo đảm nguồn lực trong điều kiện chi phí ở các địa bàn có sự khác biệt

Góp ý trực tiếp cho dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng) cho rằng đối với cơ chế đảm bảo cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập quy định tại Điều 30 của dự thảo Luật, nhất là đối với những địa bàn cách trở, điều kiện khó khăn. 

Dự thảo Luật quy định dịch vụ bưu chính phổ cập được cung cấp trên phạm vi toàn quốc với mức thu đối với cùng một loại dịch vụ được áp dụng thống nhất và không cao hơn giá bình quân trên thị trường của dịch vụ bưu chính thương mại tương đương. Theo đại biểu, để chính sách này đi vào cuộc sống và được duy trì lâu dài đại biểu cho rằng cần làm rõ hơn phương án bảo đảm nguồn lực trong điều kiện chi phí ở các địa bàn có sự khác biệt.

Tại khu vực đô thị dân cư tập trung, sản lượng bưu gửi lớn, doanh nghiệp có điều kiện tổ chức mạng lưới và khai thác hiệu quả hơn. Trong khi đó tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo hoặc nơi cư dân sinh sống phân tán, quãng đường vận chuyển có thể dài hơn và việc kết nối khó khăn hơn, sản lượng bưu gửi thấp hơn, nhưng vẫn phải duy trì khả năng phục vụ thường xuyên, liên tục. 

Tại khoản 3 của Điều 30 dự thảo Luật, Nhà nước thực hiện chính sách bảo đảm cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập thông qua cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp được chỉ định duy trì mạng lưới bưu chính công cộng và cung cấp dịch vụ bưu chính công ích. Ngân sách nhà nước hỗ trợ chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí nhân công tại các điểm phục vụ bưu chính phù hợp với quy mô tối thiểu của mạng và đáp ứng yêu cầu chất lượng dịch vụ. Theo đại biểu Việt Nga, quy định này hướng đến hỗ trợ duy trì năng lực phục vụ của mạng bưu chính công cộng, tuy nhiên để một bưu gửi đến được với người dân tại địa bàn khó khăn không chỉ cần điểm phục vụ, mà còn phải duy trì tuyến kết nối, tổ chức vận chuyển và đảm bảo tần suất phục vụ một cách phù hợp. Chi phí của các công đoạn này có thể chịu tác động đáng kể bởi khoảng cách, điều kiện địa lý và sản lượng bưu gửi.

Chi phí kết nối vận chuyển có thể được doanh nghiệp trang trải từ mức thu dịch vụ và các nguồn thu hợp pháp khác. Do đó việc dự thảo chưa liệt kê các khoản chi này trong nguyên tắc hỗ trợ ngân sách chưa đồng nghĩa với việc không có nguồn lực thực hiện. Theo đại biểu, vấn đề cần làm rõ là các nguồn lực đó có đủ để đáp ứng nghĩa vụ phổ cập trong những điều kiện phục vụ khác nhau hay không.

Do đó, đại biểu Việt Nga đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ phương án cân đối chi phí duy trì tuyến kết nối, vận chuyển và tần suất phục vụ tại địa bàn khó khăn: Phần nào sẽ được bù đắp từ mức thu dịch vụ, phần nào từ các nguồn hợp pháp khác và trường hợp các nguồn này vẫn không đủ để đảm bảo nghĩa vụ phổ cập thì có giải pháp gì để duy trì chất lượng phục vụ…

Cùng với việc bảo đảm nguồn lực, đại biểu Việt Nga cho rằng cần quan tâm đến khả năng tiếp cận dịch vụ thực tế của người dân. Một địa bàn có điểm phục vụ chưa chắc mọi người dân đều có thể tiếp cận thuận tiện, nhất là ở nơi cư dân phân tán hoặc là việc đi lại còn phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, giao thông. Hỗ trợ ngân sách phải gắn với chi phí, kiểm tra kết quả phục vụ thực tế và tránh hỗ trợ trùng lặp.

Trong điểm b và điểm d khoản 2 Điều 35 dự thảo Luật đã quy định doanh nghiệp được chỉ định phải theo dõi riêng hoạt động công ích và hoạt động kinh doanh ngoài phạm vi công ích, không sử dụng kinh phí hỗ trợ công ích để bù đắp chi phí hoặc trợ giá trực tiếp cho hoạt động ngoài công ích. Đại biểu đề nghị làm rõ phương pháp phân bổ chi phí đối với tài sản, nhân lực, phương tiện và hạ tầng được sử dụng chung giữa các hoạt động này để tăng tính minh bạch, xác định đúng mức hỗ trợ.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn) - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Bảo đảm cạnh tranh bình đẳng

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) góp ý về cơ chế hỗ trợ duy trì mạng lưới bưu chính công cộng tại vùng núi biên giới tại Điều 30, theo đại biểu cần quan tâm đầy đủ hơn đến khu vực miền núi, biên giới về chi phí vận hành mạng lưới. Bởi tại những địa bàn dân cư thưa thớt, địa hình chia cắt, khoảng cách vận chuyển lớn, chi phí duy trì mạng bưu chính không chỉ có nhà cửa, trang thiết bị và nhân công tại điểm phục vụ mà còn bao gồm chi phí nhiên liệu, vận chuyển và duy trì các tuyến đường đến thôn, bản xa trung tâm, trong khi đó sản lượng bưu gửi thấp, doanh thu khó bù đắp chi phí.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung tại khoản 3 Điều 30 nguyên tắc xác định cơ chế hỗ trợ phù hợp với đặc thù địa bàn, bao gồm cả chi phí duy trì các tuyến vận chuyển thiết yếu phục vụ bưu chính công ích. Đồng thời giao Chính phủ quy định định mức, phương thức hỗ trợ cụ thể, bảo đảm không trùng lặp với các khoản kinh phí đã được thanh toán theo cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng.

Liên quan đến vấn đề bảo đảm cạnh tranh bình đẳng trong hoạt động bưu chính trên nền tảng thương mại điện tử. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu bổ sung nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh bình đẳng trong cung cấp dịch vụ bưu chính trên nền tảng số, theo đó việc kết nối, tích hợp dịch vụ phải bảo đảm minh bạch, không áp đặt các điều kiện bất hợp lý nhằm hạn chế cạnh tranh, đồng thời bảo vệ quyền lựa chọn doanh nghiệp chuyển phát của người sử dụng theo quy định của pháp luật. Việc bổ sung cần phải bảo đảm thống nhất với Luật Cạnh tranh và pháp luật về thương mại điện tử, tránh tạo thêm thủ tục, điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân báo cáo trước Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Không sử dụng kinh phí hỗ trợ của Nhà nước dành cho hoạt động công ích để bù đắp chi phí hoặc trợ giá cho các hoạt động kinh doanh

Báo cáo trước Quốc hội về những vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trân trọng cảm ơn các vị đại biểu Quốc hội đã hết sức quan tâm, đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).

Bộ trưởng cho biết, thảo luận tổ đã có 74 lượt đại biểu góp ý, tại Hội trường sáng nay có thêm 11 ý kiến. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu tối đa và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan chỉnh lý dự thảo Luật.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng đã làm rõ thêm một số nội dung. Trước hết về phạm vi điều chỉnh của dự án Luật. Tại các phiên thảo luận có ý kiến đại biểu đề nghị xem xét mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự án Luật trong bối cảnh phát triển thương mại điện tử, giao dịch số, logistics và vận chuyển hàng hóa.

Bộ trưởng cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ lựa chọn phương án mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, không chỉ bao gồm các doanh nghiệp cung cấp đầy đủ các dịch vụ trong chuỗi cung ứng, mà còn có các doanh nghiệp cung cấp một hoặc một số dịch vụ trong chuỗi cung ứng dịch vụ bưu chính thực hiện trên mạng bưu chính và phải gắn với bưu gửi; không bao gồm doanh nghiệp chỉ cung cấp dịch vụ vận tải đơn thuần; không phụ thuộc vào mô hình kinh doanh hoặc là phương thức cung cấp dịch vụ, kể cả thông qua sàn giao dịch thương mại điện tử, nền tảng số.

"Phương án này đã được đề xuất trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm và thực tiễn pháp lý của một số quốc gia và vùng lãnh thổ như Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh và Malaysia. Việc mở rộng phạm vi điều chỉnh như trên cũng không làm ảnh hưởng đến tên gọi của dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) hiện nay", Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định.

Về trách nhiệm trong chuỗi cung ứng và bảo vệ người sử dụng, tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu, dự thảo Luật đã rà soát chỉnh lý theo hai nhóm nội dung bảo vệ quyền lợi người sử dụng dịch vụ bưu chính:

Thứ nhất là về quyền của người sử dụng, người sử dụng được cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về dịch vụ; được đảm bảo bí mật thông tin; có quyền khiếu nại, khởi kiện và được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Về nghĩa vụ của doanh nghiệp, doanh nghiệp giao kết hợp đồng với người sử dụng phải giải quyết khiếu nại và chịu trách nhiệm cuối cùng về dịch vụ, bồi thường thiệt hại khi gây thiệt hại.

Đối với vấn đề cơ chế hỗ trợ và dịch vụ bưu chính công ích có nhiều đại biểu quan tâm đến nội dung này. Theo Bộ trưởng, đây là sự quan tâm rất chính đáng, bởi dịch vụ này được quy định trong Luật Bưu chính nhằm phục vụ người dân và cộng đồng.

Dự thảo Luật đã rà soát chỉnh lý theo hướng quy định Nhà nước đảm bảo cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập cho mọi cá nhân, tổ chức trên phạm vi toàn quốc với mức phí phù hợp; thông qua cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp bưu chính được duy trì mạng bưu chính công cộng và cung cấp các dịch vụ công. Dự thảo Luật cũng quy định doanh nghiệp phải theo dõi riêng hoạt động cung cấp dịch vụ bưu chính công ích, không sử dụng kinh phí hỗ trợ của Nhà nước dành cho hoạt động công ích để bù đắp chi phí hoặc trợ giá cho các hoạt động kinh doanh, và đảm bảo cạnh tranh lành mạnh ở lĩnh vực bưu chính này.

Đối với vấn đề chuyển đổi số, dữ liệu và quản lý rủi ro. Dự thảo Luật thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động bưu chính, quy định về định danh, truy vết bưu gửi và xác thực thông tin người gửi theo mức độ rủi ro; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bên phải tuân thủ pháp luật về dữ liệu, bảo đảm bảo vệ dữ liệu cá nhân…

Về công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động bưu chính. Để tránh trùng lặp với quy định của pháp luật về thanh tra, kiểm tra, dự thảo Luật đã bỏ nội dung thanh tra, kiểm tra tại Chương 6; tập trung vào các quy định giải quyết khiếu nại, tranh chấp và bồi thường thiệt hại trong hoạt động bưu chính.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ, bưu chính khởi đầu từ những tuyến trạm chuyển công văn, rồi phát triển thành mạng lưới thư tín và bưu kiện phục vụ người dân, doanh nghiệp. Năm 1874, 22 nước đã ký Hiệp ước Bern, đặt nền móng cho Liên minh Bưu chính Thế giới, gọi tắt là UPU. Từ đó, các mạng bưu chính quốc gia đã trao đổi thư từ theo quy tắc chung. Ngày nay, mạng lưới ấy còn phục vụ giao hàng, đổi trả và theo dõi bưu kiện xuyên biên giới. Nhiều quốc gia đã ban hành sửa đổi Luật Bưu chính mở rộng như Đức, Trung Quốc.

"Bộ Khoa học và Công nghệ trân trọng ghi nhận ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội về việc điều chỉnh phạm vi của dự án Luật phù hợp với yêu cầu phát triển, phù hợp, tương thích với các quy định bưu chính quốc tế. Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cùng các cơ quan liên quan hoàn thiện dự án Luật, chuẩn bị văn bản hướng dẫn và tổ chức triển khai đảm bảo không gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, việc mở rộng phạm vi cần đánh giá kỹ tác động, nhất là các đối tượng chịu ảnh hưởng của dự án Luật. Cơ quan chủ trì sẽ xin ý kiến cấp có thẩm quyền có thể xem xét, quyết định lùi sang kỳ họp tới với quan điểm không vì tiến độ mà ảnh hưởng đến chất lượng của dự án Luật.

Theo Kiều Liên/Báo Điện tử Chính phủ

https://baochinhphu.vn/bao-dam-cung-cap-dich-vu-buu-chinh-pho-cap-cho-moi-ca-nhan-to-chuc-voi-muc-phi-phu-hop-102261113132241175.htm