Bộ trưởng Nội vụ Iran Ahmad Vahidi ngày 30.5 thông báo giai đoạn đăng ký tranh cử tổng thống kéo dài 5 ngày, bắt đầu từ hôm nay. Sau đó, Hội đồng Giám hộ sẽ xem xét tư cách của từng ứng viên, theo hãng thông tấn Tasnim. 

Tổng thống tạm quyền Mohammad Mokhber phát biểu khai mạc quốc hội Iran ngày 27.5 REUTERS

Hội đồng Giám hộ gồm 12 thành viên, đóng vai trò xét duyệt các ứng viên và giám sát bầu cử, quyền phủ quyết dự luật do quốc hội thông qua. Hội đồng gồm 6 chuyên gia về luật Hồi giáo do lãnh tụ tối cao lựa chọn và 6 luật gia do quốc hội bầu ra từ các luật gia do lãnh đạo tư pháp đề cử. Lãnh đạo tư pháp là người được lãnh tụ tối cao bổ nhiệm.

"Quá trình xét duyệt sẽ kéo dài 7 ngày và các ứng viên đủ tiêu chuẩn sẽ có gần 2 tuần để vận động bầu cử", ông Vahidi nói. Hội đồng Giám hộ sẽ công bố danh sách ứng viên được tranh cử vào ngày 11.6.

Tại Iran, Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei có tiếng nói quyết định trong mọi vấn đề quan trọng nhưng tổng thống cũng là nhân vật quyền lực, phụ trách chính sách kinh tế.

Theo Reuters, cố Tổng thống Raisi từng được nhìn nhận là người sẽ kế nhiệm ông Khamenei làm Lãnh tụ tối cao. Sau khi ông qua đời, Phó tổng thống thứ nhất Mohammad Mokhber đang đảm nhiệm vị trí tổng thống tạm quyền.

Ông Mokhber, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và Lãnh đạo tư pháp Gholam Hossein Mohseni Ejei đã có cuộc họp vào hôm 28.5 tại Tehran để thảo luận việc tổ chức bầu cử công bằng và lành mạnh. Theo quy định, một cuộc bầu cử phải được tiến hành trong vòng 50 ngày sau khi Tổng thống Raisi qua đời.

Theo Reuters, các ứng viên tiềm năng gồm ông Mokhber, cựu Chủ tịch Quốc hội Ali Larijani, cựu thành viên Vệ binh cách mạng Hồi giáo Parviz Fattah - người từng quản lý quỹ đầu tư liên quan lãnh tụ tối cao, và ông Saeed Jalili - từng là nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu của Iran.

Việc vận động tranh cử sẽ diễn ra từ ngày 12-27.6. Cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào ngày 28.6. Chính quyền mới sẽ tiếp quản quyền lực vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7, nhiệm kỳ 4 năm.

Theo Vi Trân/ Thanh Niên

https://thanhnien.vn/iran-khoi-dong-cuoc-tranh-cu-tong-thong-185240530162923965.htm