Thứ nhất, cần xây dựng bản đồ nhân lực giáo viên (GV) tiếng Anh tiểu học toàn tỉnh thành, cập nhật theo thời gian thực. Mỗi trường phải có dữ liệu cụ thể, chẳng hạn: số GV có bằng tiếng Anh, số GV đạt chuẩn B1/B2, bao nhiêu GV đang theo học nâng chuẩn, số lượng điểm trường chưa có GV cố định... Từ bản đồ ấy, lãnh đạo tỉnh thành có thể ra quyết định chính xác và công bằng trong điều phối tạm thời theo mô hình cụm trường; phân bổ kinh phí bồi dưỡng đúng đối tượng, không "rải đều"; xác định chính xác vùng thiếu GV thật sự để đặt hàng tuyển sinh sư phạm hoặc mở lớp đào tạo chuyển đổi.

Theo Đề án Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, 100% cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1 trong giai đoạn 1 (2025 - 2030). ẢNH: NHẬT THỊNH

Thứ hai, cần tạo cơ chế linh hoạt nhưng có kiểm soát - để địa phương dám làm, mà vẫn đảm bảo chất lượng. Khi chưa thể một sớm một chiều tuyển đủ GV tiếng Anh tiểu học đạt chuẩn, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, thay vì đợi "đủ điều kiện rồi mới dạy", các địa phương cần được trao quyền chủ động trong khuôn khổ có kiểm soát. Ví dụ, có thể cho phép cấp giấy phép giảng dạy tạm thời cho GV tiểu học đã có trình độ tiếng Anh tối thiểu B1. Tuy nhiên, việc cấp phép này phải đi kèm lộ trình 12 tháng nâng chuẩn lên B2, cùng một khóa huấn luyện 60 - 90 giờ về phương pháp dạy tiếng Anh cho trẻ nhỏ: phát âm, ngữ điệu, trò chơi, kể chuyện, kiểm soát lớp học lớp 1…

"Ngay cả khi chưa đủ GV, một hệ thống trường học biết tổ chức và tận dụng nguồn lực thông minh vẫn có thể dạy tiếng Anh một cách hiệu quả mà không phải đánh đổi chất lượng. Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn nhiều địa phương ở VN đã chứng minh: tư duy sư phạm linh hoạt và hỗ trợ nghề nghiệp tại chỗ quan trọng không kém so với số lượng GV được tuyển mới", ông Phong nói.

Học sinh vào lớp 1 tập làm quen với tiếng Anh thông qua các hoạt động vừa chơi vừa học. ảnh: Đào Ngọc Thạch

Theo ông Phong, cũng có thể mở cửa có điều kiện cho các nguồn lực khác: sinh viên năm cuối ngành tiếng Anh, GV THCS có nguyện vọng dạy tiểu học, hoặc người có chứng chỉ quốc tế (IELTS, TESOL, CELTA) đang sinh sống tại địa phương. Những người này có thể được ký hợp đồng ngắn hạn hoặc thời vụ, làm việc dưới sự giám sát và hướng dẫn của GV cốt cán, và được đánh giá định kỳ về năng lực sư phạm. Đây chính là mô hình "GV hỗ trợ có giám sát" mà nhiều nước như Malaysia hay Indonesia đã triển khai trong giai đoạn đầu khi mở rộng chương trình tiếng Anh tiểu học.

Thứ ba, theo ông Phong, không thể thiếu việc giữ chân GV giỏi bằng các chính sách về lương bổng, tăng phụ cấp, hỗ trợ đi lại và nhà ở, đảm bảo thu nhập tối thiểu đủ sống để GV không phải dạy thêm; có cơ hội thăng tiến rõ ràng. Bên cạnh đó là việc đầu tư đào tạo sinh viên sư phạm để có thế hệ GV giỏi kế cận.

Theo Thúy Hằng/Thanh niên

https://thanhnien.vn/day-tieng-anh-bat-buoc-tu-lop-1-3-viec-can-lam-185251102204231073.htm